MHP lideri Devlet Bahçeli’nin partilerin kapatılması yerine ’bireysel ceza’ önerisiyle AKP ‘formül’ çalışmalarını hızlandırdı...

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya’nın AKP’nin kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne açtığı davanın ilk şokunun ardından, siyaset kulisleri parti kapatmayı zorlaştıracak Anayasa ve yasa değişikliklerine ilişkin formüllere kilitlendi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin partilerin kapatılması yerine suç işleyen parti üyeleri, yöneticiler ve milletvekillerinin bireysel olarak sorumlu tutulup haklarında cezai soruşturma yapılması önerisini gündeme getirmesinin ardından, AKP kanadında da “formül” çalışmaları hızlandı. Henüz “resmi öneri” haline dönüştürülmeyen formüller çerçevesinde AKP’nin ‘kapatma davasını düşürme’ye yönelik üzerinde durduğu alternatif düzenlemeler şöyle:

JAPON MODELİ: Japonya’da partiler
in kapatılmasına Anayasa Mahkemesi karar veriyor ancak meclisin bunu onaylaması gerekiyor. AKP, kapatma davası için başsavcının TBMM’den izin alması şartıyla bu modeli Türkiye’ye uyarlamayı düşünüyor.

KURUL MODELİ: Bu model benimsenirse, Yargıtay Başsavcısı’nın tek başına kapatma davası açma yetkisi elinden alınacak. Kapatma istemli dava açma yetkisi, farklı yargı kurumlarından temsilcilerin bulunacağı bir kurula verilecek. Bir başka formül ise, Anayasa’nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’ndaki “odak olma” tanımının ele alınması.

“YETKİLİ” ODAK OLABİLECEK: Yapılacak düzenlemelerle sadece lider, yönetici ve yetkili karar organı üyelerinin eylemleri odak hali olma açısından partiye maledilebilecek. Odak olma açısından ’eylemlerin ciddi bir tehdit boyutuna ulaşması’ve ’şiddeti doğrudan övmek’ gibi şartlar getirilecek.

YASAK KALKACAK: Temelli kapatılan bir partinin milletvekilleri ve yöneticilerine siyaset yasağı getirilmesi uygulaması kaldırılacak.

DENGELER DEĞİŞECEK: Sezer’in atadığı üyelerin ağırlıkta olduğu Anayasa Mahkemesi’nde dengeleri AKP lehine çevirmeye yönelik değişiklik de bir başka formül.

CHP: Öneriler şık değil

MHP tarafından önerilen siyasi parti kapatmalarını zorlaştıracak anayasa paketine CHP soğuk. CHP lideri Deniz Baykal, kurmaylarına yaptığı değerlendirmede, “Yargılama süreci yaşanırken anayasa değişikliği yapmak yanlıştır” dedi. CHP’nin hukukçu kurmaylarından Manisa Milletvekili Şahin Mengü şöyle dedi: “Böylesi bir değişiklik talebi kendilerine yönelik güvensizliği de ortaya koyuyor. AKP böylesi bir değişikliği düşünerek bile kendilerinin laikliğe karşı odak olduğu iddiasını kabullenmiş oluyor. Şık değil.”